لب کلام

به یک ماهی که هیچ وقت از آب بیرون نیامده باشد بگوئید:  تو در آب واز آب بوجود آمده ای و آب تورا احاطه کرده است و تمام سلولهای تو از آب بوجود آمده است. ماهی به شما خواهد خندید و خواهد گفت: شوخی میکنید. من از روزی که چشم باز کرده ام چیزی بنام آب ندیده ام.

همین ماهی ناباور را لحظه ای از آب بیرون بکشید و بگذارید چند لحظه اکسیژن استنشاق کند و درست وقتیکه بیرون از آب در حال خفه شدن بود دوباره در آب رهایش کنید و دوباره از او در مورد آب سوال کنید. ماهی انبار وجود آب را با تمام وجود باور کرده است و به آب ایمان آورده است. آن انکار و این اقرار چرا؟

امام علی میفرمایند که هر چیزی را با اضداد آن شناخته میشود. آز آنجا که ماهی هیچوقت چیزی غیر از آب ندیده بود تا آب را با آن مقایسه کند و آنرا بشناسد نمیتوانست شناختی از آب داشته باشد. اما به محض آنکه توانست لحظه ای فضای غیر آبی را تجربه و آب را با هوا مقایسه کند به وجود آب پی برد و به آن ایمان آورد.

ما نیز مانند ماهیان که در آب غرقند در خدا غریقیم ، از خدا بوجود آمده ایم وتمام وجود ما را خداوند احاطه کرده است. اگر امکان میداشت که روزی فضائی را تجربه کنیم که از خدا خالی بود ودر آن وجود دیگری غیر از خدا حضور داشت آنوقت میتوانستیم با مقایسه خدا و غیر خدا از چگونگیهای خداوند آگاه شویم.

ازآنجا که امکان گریز از  او وجود ندارد وهر جا رو میکنیم اورا میبینیم و چیزی غیر از او در جهان وجود ندارد امکان مقایسه منتفی است. آنانکه عقل شان مثل ماهی است وجود اورا انکار میکنند اما فرزانگان به حضور فراگیر او بیشتر ایمان می آورند و بوجود او باور دارند. ازین روست که گفته اند : او از فرط  پیدائی پنهان است .

گفتم هزار بار قصور از من و شماست

ورنه به هر طرف که نظر میکنی خداست

مانند ماهیان که در آبند غوطه ور

تو در خدا غریقی و پرسی خدا کجاست